|
«Ζωγράφισέ μου ένα σπίτι!» Έχοντας στις προηγούμενες ενότητες έργων της -με ακρίβεια τοπογράφου και εμμονή αρχιτέκτονα- περιηγηθεί στο αστικό και το υπαίθριο τοπίο, έχοντας κάποτε ενδελεχώς παρατηρήσει την κάτοψη των συμβάντων από ψηλά κι άλλοτε διεισδύσει στα «μέσα» δωμάτια, στις ιδιωτικές στιγμές της αστικής κατοικίας, όπου τα όρια μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού, φόβου και επιθυμίας συγχέονται, η Ηώ Αγγελή εμμένει και τώρα στην εξερεύνηση και την εκ νέου ανακάλυψη του χώρου, μέσα από μιαν άλλη εστία βλέμματος. Στον ''Ιδιωτικό Χώρο'', τα επιμέρους εικονογραφικά στοιχεία ενίσχυαν την έννοια της ιδιωτικότητας, και οι ενδείξεις οδηγούσαν στην κατανόηση ενός ενιαίου τελετουργικού της εικόνας: το λουλούδι και το ψαλίδι στον Ευαγγελισμό, το φόρεμα-αντίσκηνο στη γυναικεία μήτρα, στη Γέννηση. Στην ενότητα ''Σπίτι Παντού'', συντάσσεται μια ιδιάζουσα τράπεζα προσωπικών δεδομένων, που ακούραστα εφοδιάζει τον θεατή με σύμβολα-αποκωδικοποιητές μιας πυκνότατης εικονογραφίας: η ρεαλιστική όψη του χώρου -αν ποτέ υπήρξε- διαγράφεται. Τέμνοντα επίπεδα αναιρούν και ενισχύουν το ένα το άλλο, ορίζοντας έναν υπαρκτό μη-χώρο. Στο χάσκον εργοτάξιο των τελάρων της Αγγελή, ανάμεσα σε ταράτσες και θερμοκήπια, επάνω σε τραπέζια και χαλασμένα μωσαϊκά, κάτω από σκάλες και σοφίτες, φύονται τα βιώματα της γυναίκας-ένοικου που τρεφόμενη με μύθους και σύμβολα, ορθώνει -από εσώτατη ανάγκη- το δικό της μικρούτσικο κουκλόσπιτο: έναν ιδιωτικό χώρο με ελάχιστες απαιτούμενες διαστάσεις, με τοίχους κατασκευασμένους αποκλειστικά σχεδόν από μνήμες, εμμονές και φαντασιώσεις. Αυτή τη φορά, το τελετουργικό της εικόνας δεν είναι άλλο από τις επιμέρους ενδείξεις της, απ' τα μικρά κομμάτια της που τρέπονται σε αυτοσχέδιες και αυθύπαρκτες κατοικίες. Στην Κόκκινη Κλωστή Δεμένη, τα μαλλιά που τυλίγονται σε κουβάρι πλεξίματος, πλέκουν άλλοτε ρουχαλάκια κι άλλοτε στενοχώριες. Η βαλίτσα με τη φωτιά προτού ακόμη γίνει ταξίδι, γίνεται εστία-προορισμός. Aλλού νέες ισορροπίες εφευρίσκονται ανάμεσα σε ανισομεγέθεις όγκους κούτες μετακόμισης μεταμορφώνονται σε χάρτινα κουκλόσπιτα, σε Oικεία Πράγματα. Στο Εντός Σχεδίου, μια ανεπαίσθητη αύρα λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας συμπαρασύρει τα περιγράμματα των γυναικών που βελονιάζουν και κεντούν με τις κουβέντες που έμειναν ανείπωτες. Tο ζήτημα του στεγασμένου χώρου επανέρχεται στην Έξοδο για Xρυσόψαρα. Απουσία στέγης, το δωμάτιο τρέπεται σε αυτοσχέδιο βιομηχανικό χώρο, κι ύστερα μετουσιώνεται σε ημιυπαίθρια αγορά. Τα τσιγκέλια που κρέμονται από το αθέατο ταβάνι, γίνονται άγκιστρα αιωρούμενα, στο κενό του νερού. Ένα χρυσόψαρο κλεισμένο σε χαρτοφύλακα, αναζητεί την έξοδο κινδύνου. «Zωγράφισέ μου ένα σπίτι!» Στον ''Μικρό Πρίγκηπα'', του Exupery, το σχέδιο του φιδιού που κατάπιε έναν ελέφαντα, γίνεται από τους άλλους αντιληπτό ως καπέλο, γιατί αυτό αποτελεί την πιο εύκολη ανάγνωση. Με την ίδια ευκολία, μια δίρριχτη στέγη επάνω σε τέσσερις τοίχους, το βασικό αρχέτυπο του σπιτιού στη συνείδηση της παιδικής ηλικίας, εξακολουθεί να ταυτίζεται από τους ενήλικες άλλους με την βασική εικόνα του σπιτιού. Μα είναι αυτό σπίτι; Για την Ηώ Αγγελή «...σπίτι είναι αυτό που υπάρχει μέσα μας, άτακτο και ρευστό, λυόμενο, έτοιμο ανά πάσα στιγμή να ξαναστηθεί, για να διαλυθεί και πάλι. Eίναι τα πάτρια εδάφη, τα εδάφια του ιερέα, η οικογένεια, ο τόπος από τον οποίο δραπετεύεις για να φτιάξεις έναν άλλο. Τα μεγάλα δωμάτια της παιδικής ηλικίας, που μικραίνουν καθώς κι οι ίδιοι μεγαλώνουμε. Τα αρχιτεκτονικά σχεδιαστήρια και η μελαγχολία της γεωμετρίας. Tο κεραμίδι πάνω από το κεφάλι μας, η μεσιτεία. Τα οικόπεδα που περιμένουν τον κατασκευαστή όπως οι παρθένες τον επιβήτορα, οι ημιυπαίθριοι χώροι, οι πυλωτές. Ο θερμοσίφωνας που στάζει, η ταράτσα με τις αναμονές. Ό,τι δηλώνουμε στην εφορία κι ό,τι φυλάμε στη μνήμη...». Είναι τα αυτοσχέδια καταλύματα της παιδικής ηλικίας, κάτω από τα τραπέζια και τις καρέκλες, το δέντρο-Σπίτι. Είναι η αιώρηση της ανθρώπινης ύπαρξης σε κάθε κατοικημένο Δωμάτιο, η άυλη ύλη από την οποία φτιάχνονται τα όνειρα, οι επιθυμίες, τα οράματα. Ρωτώ και πάλι την Ηώ για τα σπίτια που ζωγραφίζει. «Μα εγώ δεν φτιάχνω σπίτια», μου απαντά. «Συναισθήματα ζωγραφίζω, μόνο συναισθήματα».
Ίρις Κρητικού |
|
|
|
