|
TA ΕΙΔΩΛΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΕΝΥΔΡΕΙΟ Ένας πίνακας του Χρήστου Κάλφα μας προσφέρεται, μονομιάς, σαν ένα ενυδρείο εικόνων. Ο χώρος του κυβικού κουτιού έχει ρευστοποιηθεί. Απομένει η ανάσα του χρώματος, η ευλιγισία του έγχρωμου περίγυρου, ένας κινούμενος βυθός, όλο στρώσεις, νοερός και τόσο καλα επωασμένος απ’ όπου αναδύονται εικόνες. Ταυτοχρόνως, η ίδια αυτή κίνηση δονεί τα στρώματα του Χρόνου και τα ανασυνθέτει με τη μορφή οργανικού δωματίου αντηχήσεων. Οι εικόνες μοιάζουν με την έκκλιση και την περιφρόνιση του Χρόνου. Αρχαϊκές ή αρχαίες, ή μόνο προγενέστερες, ή δροσερές, γεννημένες απ’ τον αφρό του σήμερα, να που συνομιλούν, που απαντούν η μία στην άλλη, που επικοινωνούν, που βρίσκουν ανάμεσά τους αντιστοιχίες. Τα αρχέτυπα έχουν υφή σκληρή, δε χάνονται, ξαναγεννιούνται αλλιώς. Η φαντασία είναι ο Φοίνικας, κι ο Κάλφας ενεδρεύει, λαίμαργος για αναγέννηση, για μονιμότητα, για αλληλεγγύη, για την απροσδόκητη συγχρονικότητα, για όλ’ αυτά που προσδιορίζουν τις δημιουργίες του homo symbolicus. Ωστόσο, η τέχνη του Κάλφα ούτε συντηρητική είναι, ούτε εικονογραφεί κοινότοπα αυτή τη χόβολη απο θραύσματα μύθων, αλληγοριών, παραβολών ή παροιμιών που του χρησιμεύουν ως πρώτη ύλη. Διαρκώς αναστατώνει, επανεφευρίσκει, μετατοπίζει, ίσως και αποσυναρμολογεί τα σύμβολα, ενώ ταυτοχρόνως τα παγιδεύει, τα εγκαλεί και παίζει μαζί τους. Ο σοφός και απλός θρύλος είναι μόνο προφανής, μόνο μας γαληνεύει, σαν δέλεαρ προσωρινό, προτού απαιτήσει την προσήλωσή μας και την ικανότητά μας να ανταποκριθούμε στις δόσεις ειρωνίας, στα λεπτεπίλεπτα όργανα της κριτικής διάκρισης, στην αντιπαράθεση με τις νησίδες σολοικισμού και με τους κώδικες των αινιγμάτων που αποκριπτει. Λες και πρόκειται μόνο για μια γουστόζικη ιστοριούλα, μονοσήμαντη αναγνώσιμη απο τα μάτια, όπου παρατηρείς ότι η «αφήγηση» είναι ανοιχτή και στικτή – ότι το έργο είναι μια μηχανή που ξετυλίγει δυνητικές αφηγήσεις, μια μηχανή μηχανισμών, που ξαναγυρίζει ο θεατής, ριψοκίνδυνος αλλά και απαραιτήτος δωρητής νοήματος, είναι αυτός που ενεργοποιεί τον κινητήρα. Κι οι μικρές ιστορίες γεννημένες έτσι χωρίς καθόλου να έχουν πέσει απο κάποιον υπερρεαλιστικό πλανήτη ή να έχουν αποσπαστεί απο τον δικό μας, παρουσιάζονται να συνιστούν ένα ευαίσθητο εργαλείο, μια μαγική πυξίδα που μπορεί να μας φανερώσει διαχρονικά χαρακτηριστικά της Ανθρωπότητας και της μακρόχρονης Ιστορίας μας. Μέσα στο εικαστικό και γραφιστικό ενυδρείο του, Ο Χρήστος Κάλφας αποκαλύπτει ένα θέατρο με μαριονέτες – με τους αμνημόνφυτους κωμικοτραγικούς σωσίες μας – βάζοντας μας να κινήσουμε μαζί του τους σφιχτοηλεγμένους σπάγγγους του συμβόλου και του διαβόλου. Bruno Duborgel Μετάφραση: Κατερίνα Πασχάλη |
|
|
|
|
