|
οικείο ανοίκειο Ο εσωτερικός αρχιτεκτονικός χώρος αποτελεί τη θεματική αυτών των έργων. Ο τοίχος και η πόρτα είναι κάποια από τα στοιχεία που τον οριοθετούν. Τον προσέγγισα σαν αυτόνομη ύπαρξη, χωρίς να επιδιώκω καμία αναφορά στη λειτουργικότητά του. Η σύνθεση των επιπέδων, η υφή και η ματιέρα που αποκτούν οι διάφορες επιφάνειες από τη φθορά του χρόνου έπαιξαν ιδιαίτερο ρόλο στην επιλογή των θεμάτων. Οι φωτογραφίες, σαν «πορτρέτα» γεωμετρικών συνθέσεων, αποτελούν τη μία μορφή της προβληματικής. Η δεύτερη είναι οι πανοραμικές εικόνες που επιδιώκουν να καταγράψουν την ατμόσφαιρα των εσωτερικών χώρων, καμπυλώνοντάς τους. Αυτή η ψευδαισθησιακή λειτουργία παραπλανά το ανθρώπινο μάτι, το οποίο δεν μπορεί πρωτογενώς να αναγνωρίσει το χώρο που παρουσιάζεται μπροστά του. Οι φωτογραφίες μπορούν να ιδωθούν από μακριά αλλά και από πολύ κοντά, λόγω της μεγάλης ευκρίνειας και της ανάδειξης των λεπτομερειών τους. Το τρίτο κομμάτι της προβληματικής έχει ως στόχο την αναίρεση της αντιληπτικότητας των υλικών στοιχείων. Ένας τοίχος, μια πόρτα έχουν μια συνοχή, μια υλικότητα που ορίζει την προσπελασιμότητά τους. Η φωτογραφική τους αναπαράσταση μπορεί να καταγράψει την εικονική τους παρουσία αλλά όχι την απτικότητά τους. Δημιουργεί την αίσθηση του εικονιζόμενου θέματος, αλλά δεν «είναι» το εικονιζόμενο θέμα. Η παρέμβασή μου έχει σχέση με απτικά κριτήρια. Παράλληλα με την απτική αναίρεση συντελείται και ένα είδος οπτικής. Ο τοίχος που ήταν το όριο του χώρου, μετά την ανάρτηση της εικόνας μετατρέπεται ψευδαισθησιακά σε δίοδο. Η διαδικασία της αναίρεσης συμπληρώνεται από την παράλληλη θέαση του πραγματικού τοίχου και του φωτογραφικού του αντίστοιχου. Στην εγκατάσταση η φωτογραφία κομματιάζεται και αναρτάτα σαν παζλ επάνω στον τοίχο. Δεν είναι όμως ολόκληρη. Τα κομμάτια που χρησιμοποιούνται είναι εκείνα που καταγράφουν ένα γεγονός, ένα χαρακτηριστικό τμήμα του εικονιζόμενου χώρου. Τα υπόλοιπα συμπληρώνονται σε συνεργασία με τη μνήμη· η εικόνα ολοκληρώνεται νοητικά. Η διασπασμένη εικόνα μπορεί να ιδωθεί με δύο τρόπους: από απόσταση, συνδέοντας όλα τα επιμέ-ρους κομμάτια σε ένα σύνολο, ή από πολύ κοντά, διαχωρίζοντας το κάθε επιμέρους κομμάτι σε αυτόνομη εικόνα. Η σχέση της κάθε εικόνας με τις επιμέρους εικόνες, όσο και με το δομικό στοιχείο επάνω στο οποίο είναι αναρτημένη είναι εξίσου ισχυρή. Η σχέση μεταξύ οικείου και ανοίκειου, ζωντανού και νεκρού, αποτελεί τον πυρήνα της δουλειάς αυτής. Ο οικείος χώρος ως φιλόξενος, βιωματικός, κατοικήσιμος, αντιπαραβάλλεται με τον ανοίκειο, τον ξένο, τον νεκρό χώρο. Το Ξενία στην κορυφή της Πάρνηθας, χώρος κάποτε ετεροτοπικός, εξαιτίας της λειτουργίας του ως σανατόριο, έχει χάσει κάθε χρηστικότητα και αποτελεί πια ένα ερείπιο. Οι ετεροτοπικοί χώροι φιλοξενούν μια ανθρώπινη δραστηριότητα που η κοινωνία θέλει να περιθωριοποιήσει. Το Ξενία μαρτυρά την επιθυμία της κοινωνίας να το απομονώσει, γι’ αυτό και επιλέχτηκε μια τοποθεσία τόσο απομακρυσμένη για την ανέγερσή του. Ακόμα και τώρα που δεν είναι σε λειτουργία, η θέση του, σε συνδυασμό με την εσκεμμένη εγκατάλειψή του, εξακολουθεί να το καθιστά χώρο ετεροτοπικό. Σε αυτό το ανοίκειο περιβάλλον, η εικαστική μου έρευνα αποκτά μορφή αρχαιολογικής αναζήτησης. Εξερευνώ τα δωμάτια, τα υπόγεια, τους διαδρόμους. Αποτυπώνω φωτογραφικά κομμάτια του εσωτερικού. Έρχομαι σε επαφή με αυτόν τον ανοίκειο χώρο. Έπειτα προχωρώ στο εργαστήριό μου σε μια «αναστύλωση», ανασυνθέτοντας το χώρο που εξερεύνησα. Η τελική εικόνα, με τα πανοραμικά στοιχεία που διαθέτει, αλλοιώνει τον πραγματικό χώρο, τον καμπυλώνει. Η παραμόρφωση αυτή, σε συνδυασμό με την απεικόνιση της ατμόσφαιρας του χώρου, γίνεται μάρτυρας της ανοικειότητάς του. Χρησιμοποιώντας τις πανοραμικές εικόνες από το Ξενία σαν δομικό υλικό (όταν καλύπτουν τους τοίχους ενός πραγματικού δωματίου), πραγματοποιείται η μεταμόρφωση του χώρου σε ξένο, ανοίκειο. Αναρτώντας τες σε μια επιφάνεια, έναν τοίχο, αλλοιώνεται η αντιληπτικότητά του. Σκοπός αυτών των εγκαταστάσεων είναι να έρθει ο θεατής αντιμέτωπος με έναν ξένο γι’ αυτόν χώρο. Κοντολογίς, να βιώσει κατά τέτοιον τρόπο το θάνατο του χώρου, ώστε αυτό το γεγονός να αποτελέσει αφορμή να αναγνωρίσει την αξία που έχει για τον ίδιο ο οικείος χώρος του. Xρίστος Σιμάτος |
|
|
|
|
|
|
|
|
