Μεταπηδήστε στο περιεχόμενο

Αστικά Σημειά

29.02.2024 – 30.04.2024

Τόσο κοντά, τόσο μακριά

Μετά τη σειρά των νεκρών φύσεων με φάρμακα, το βλέμμα του Γιώργου Κρανίου εγκαταλείπει τώρα τους υπαρξιακούς εσωτερικούς χώρους για να στραφεί σε συγκεκριμένα σημεία μιας καθημερινής πραγματικότητας, την οποία η ζωγραφική του κατορθώνει να καθιστά μη πραγματική. Στη μετάβαση αυτή, όπως και στα προηγούμενα έργα του, η ρεαλιστική απόδοση του θέματός του δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Ο Κρανίου καταπιάνεται με τα πιο κοινότοπα συστατικά μιας αστικής εικονογραφίας κατορθώνοντας να τα μεταμορφώσει σε αφηρημένα δομικά στοιχεία της σύνθεσής του, χωρίς παρ’ όλα αυτά να τους στερεί την αναγνωρίσιμη όψη τους.

Πολυκατοικίες μετατρέπονται σε γλυπτικές φόρμες και σε όγκους όμο­ρων χρωματικών πεδίων. Αλληλεπικαλυπτόμενες γεωμετρίες σχηματί­ζουν δίπατα σπίτια. Κολόνες του ηλεκτρικού και κεραίες τηλεοράσεων χορογραφούν στο διαφορετικό φως της κάθε ώρας ελάχιστες χορδές γραμμών που διαγράφονται μέσα από τα σύννεφα. Ακόμα και οι τόσο επικίνδυνα γραφικοί αρχαιοελληνικοί ναοί –αναπόφευκτα συνδεδεμένοι με το αθηναϊκό τοπίο– εμφανίζονται με αετώματα ζωγραφισμένα υπό γωνία πάνω σε ένα γαλάζιο στερέωμα, σαν θραύσματα μιας μακρινής μνήμης. Επιπλέον, στην ίδια απόσταση ανάμεσα στον ρεαλισμό και τη σχηματοποίηση, οι φαγωμένοι τοίχοι των ερειπωμένων κτιρίων και οι συμπεριφορές του ουρανού αποδεσμεύονται από τη λειτουργία της περι­γραφής, αποτελώντας προνομιακά πεδία μιας πλούσιας ζωγραφικότητας που οδηγεί στην αφαίρεση.

Υπερβαίνοντας μια αναμφισβήτητη όσο και αξιοθαύμαστη δεξιότητα απεικόνισης, που όμως δεν οδηγεί πουθενά από μόνη της, ο Κρανίου εντέλει ζωγραφίζει τον τρόπο του να βλέπει. Απομονώνοντας στον καμβά του, όπως ένα φωτογραφικό κάδρο, αποσπάσματα της πραγματικότητας που τον ενδιαφέρει, προτείνει χαμηλόφωνα στο βλέμμα μας μια μη προφανή οπτική του κόσμου. Αποτυπώνει μια ματιά που ατενίζει από τη γη αλλά απευθύνεται στον ουρανό, αποδίδοντας οργανικά έναν μνημειακό χαρακτήρα σε σπαράγματα μιας αστικής καθημερινότητας.

Στην αντιπαράθεση του παντοτινού ουρανού με τα φθαρτά απομεινάρια της πόλης, κρύβεται το πέρασμα του ανθρώπου και του χρόνου. Στη σκουριασμένη σκάλα που ανεβαίνει στο άπειρο, διακινδυνεύεται η ποίηση του ατελούς.

Ελισάβετ Πλέσσα

Ιστορικός Τέχνης – Επιμελήτρια της έκθεσης

Αστικά σημεία

Όταν τα πρωτοαντίκρισα, τα λάδια του Γιώργου Κρανίου που συνθέτουν την ομάδα έργων «Αστικά σημεία» είχαν μια παράδοξη, υπερβατική σχεδόν επίδραση πάνω μου. Θραύσματα αστικού τοπίου, νεκρές τσιμεντένιες ταράτσες, μοναχικά κτίρια, ξεχασμένες κεραίες τηλεόρασης, και θλιμμένοι στύλοι της ΔΕΗ οργανώνουν και καθοδηγούν το βλέμμα σε μια διαρκή πορεία ανάτασης προς τον ουρανό. Ο ημερήσιος ουρανός του Κρανίου είναι χλωμός. Δεν προσκαλεί. Υπόσχεται όμως μια αόριστη φυγή μέσα από τις λεπτές εναλλαγές αχνογάλαζων, κίτρινων και γκρι αποχρώσεων για να ζεστάνει επιτέλους μόνο μέσα από το ανακουφιστικό βαθύ μπλε της νύχτας. Αυτή η αίσθηση μιας διαρκούς ενατένισης, ενός βλέμματος σταθερά στραμμένου ψηλά ανανοηματοδοτεί τον αστικό χώρο και τα ασάλευτα αντικείμενα που τον συνθέτουν με έναν τρόπο σχεδόν μαγικό που αφοπλίζει και μεταποιεί τον περιγραφικό ρεαλισμό της απόδοσής τους.

Η Πατησίων και οι κουρασμένες της πολυκατοικίες φαντάζουν πιο πολύ σαν αεροδιάδρομος μιας επικείμενης απογείωσης, τα ρετιρέ της Αγαθάρχου ή της Βαλτετσίου σαν σκαλοπάτια για το υπερπέραν, οι σκουριασμένοι ιστοί των ταρατσών σαν ικετευτική σήμανση μιας νοερής πτήσης και οι γωνίες της μετόπης των Προπυλαίων, μνημονικό θραύσμα και αυτές, σαν λαβές για ένα πελώριο άλμα.

Το πιο συγκινητικό στοιχείο όμως στα έργα του Κρανίου δεν είναι αυτή η ένταση της προσμονής ενός τινάγματος που θα εξαπολύσει βλέμμα και νου στην ανακουφιστική μακαριότητα της απεραντοσύνης του επουράνιου στερεώματος. Είναι, αντίθετα, ο συνδυασμός της με την υπόγεια επίγνωση ότι η ασύδοτη ματιά έχει τα πόδια της βαριά αλυσοδεμένα εδώ κάτω, καταδικασμένη σε μια ακατανίκητη ακινησία σε ένα ζηλόφθονο έδαφος, που αν και έξω από το κάδρο παραμένει συνθλιπτικά παρόν και υλικό. Η παραστατική λιτότητα των έργων του Κρανίου κρύβει με μαεστρία την τραγικότητα του ασάλευτου.

Ανδρέας Τάκης

Επίκουρος Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ

Πρώτος Πρόεδρος ΔΣ MOMus 

Δελτίο Τύπου

Την Πέμπτη 29 Φεβρουαρίου 2024 εγκαινιάζεται στις 7.00 μ.μ

η έκθεση ζωγραφικής

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΡΑΝΙΟΥ

Αστικά σημεία

Επιμέλεια: Ελισάβετ Πλέσσα

Στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών εγκαινιάζεται την Πέμπτη 29 Φεβρουαρίου η δεύτερη ατομική έκθεση ζωγραφικής του Γιώργου Κρανίου. Μέσα από 20 περίπου ελαιογραφίες μεγάλων και μικρότερων διαστάσεων, ο καλλιτέχνης εστιάζει με το βλέμμα του σε όψεις και αρχιτεκτονικά στοιχεία της σημερινής Αθήνας, δημιουργώντας στη ζωγραφική επιφάνεια ποιητικά σπαράγματα ενός αστικού τοπίου.

Σύμφωνα με την επιμελήτρια της έκθεσης, Ελισάβετ Πλέσσα:

«Η ζωγραφική του Γιώργου Κρανίου υπερβαίνει τη λειτουργία της περιγραφής ενός δεξιοτεχνικού ρεαλισμού γιατί μέσα από τη ματιά του απομονώνει, σχεδόν φωτογραφικά, όψεις από κτίρια και πυλώνες με φόντο τον αττικό ουρανό, προτείνοντας διακριτικά στο βλέμμα μας μια ποιητική μεταμόρφωση των αστικών αυτών σημείων».

Όπως σημειώνει ο Ανδρέας Τάκης, ο οποίος υπογράφει το δεύτερο κείμενο του καταλόγου:

«Θραύσματα αστικού τοπίου, νεκρές τσιμεντένιες ταράτσες, μοναχικά κτίρια, ξεχασμένες κεραίες τηλεόρασης, και θλιμμένοι στύλοι της ΔΕΗ οργανώνουν και καθοδηγούν το βλέμμα σε μια διαρκή πορεία ανάτασης προς τον ουρανό».

Η έκθεση συνοδεύεται από πλήρως εικονογραφημένο κατάλογο με κείμενα της Ελισάβετ Πλέσσα, ιστορικού τέχνης και επιμελήτριας της έκθεσης και του Ανδρέα Τάκη, Επίκουρου Καθηγητή Νομικής Σχολής ΑΠΘ και πρώτου Προέδρου ΔΣ του MOMus.

Διάρκεια έκθεσης: 29 Φεβρουαρίου έως 30 Μαρτίου 2024